Jak przewieźć materiał niejawny – przesyłki, konwój i przewóz osobisty
Opublikowano: · Maksymilian Kruszewski
Przewiezienie dokumentu niejawnego z firmy do zamawiającego albo między oddziałami wymaga zachowania zasad określonych w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2011 r. w sprawie nadawania, przyjmowania, przewożenia, wydawania i ochrony materiałów zawierających informacje niejawne (Dz.U. Nr 271, poz. 1603). Wyjaśniamy je krok po kroku.
Kto może przewozić materiały niejawne
Rozporządzenie wymienia przewoźników, którzy mogą przewozić materiały niejawne na zlecenie jednostek organizacyjnych (§ 2):
- poczta specjalna działająca w jednostkach organizacyjnych Policji,
- komórka urzędu obsługującego ministra spraw zagranicznych (przewóz za granicę i do placówek),
- właściwe jednostki podległe Ministrowi Obrony Narodowej lub Szefowi SKW,
- operatorzy pocztowi,
- przedsiębiorcy prowadzący działalność w zakresie ochrony osób i mienia,
- przedsiębiorcy świadczący usługi transportowe.
Klauzula decyduje o sposobie przewozu
Wymóg broni palnej nie dotyczy przewozu za granicę oraz sytuacji, gdy przesyłkę przekazuje się bez pośrednictwa przewoźnika od nadawcy do adresata lub w tej samej miejscowości (§ 12 ust. 4).
- „ściśle tajne” i „tajne” – przewozi poczta specjalna, MSZ albo jednostki MON lub SKW; w szczególnie uzasadnionych przypadkach kierownik jednostki może zlecić przewóz operatorowi pocztowemu albo firmie ochrony (§ 3). Jeżeli rozmiary lub charakter materiału wymagają szczególnych środków ochrony, nadawca uzgadnia je z przewoźnikiem, a o przewozie takiej przesyłki „tajnej” lub „ściśle tajnej” zawiadamia ABW albo SKW, wskazując przewoźnika, czas i trasę (§ 10),
- „ściśle tajne” – konwój złożony z co najmniej dwóch uzbrojonych konwojentów z poświadczeniami bezpieczeństwa (§ 12 ust. 1),
- „tajne” – co najmniej jeden uzbrojony konwojent z poświadczeniem (§ 12 ust. 2),
- „poufne” i „zastrzeżone” – co najmniej jeden konwojent z poświadczeniem bezpieczeństwa lub upoważnieniem (§ 12 ust. 3); przesyłkę przekazywaną operatorowi pocztowemu nadaje się jako poleconą ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru (§ 8 ust. 4).
Jak zapakować przesyłkę
Przesyłkę listową pakuje się w dwie nieprzezroczyste koperty (§ 8 ust. 1):
- na kopercie wewnętrznej – klauzulę tajności, adresata, imię, nazwisko i podpis osoby pakującej oraz numer, pod którym dokument zarejestrowano,
- na kopercie zewnętrznej – nazwę i adres jednostki adresata, numer wykazu i pozycji w wykazie przesyłek nadanych oraz nazwę nadawcy – bez klauzuli,
- kopertę wewnętrzną zabezpiecza się tak, by można było wykryć próbę otwarcia; paczkę pakuje się analogicznie w dwie nieprzezroczyste warstwy papieru.
Przewóz osobisty – bez przewoźnika
Materiał można przekazać bez pośrednictwa przewoźnika, jeżeli przewozi go nadawca lub adresat, a materiał jest zabezpieczony przed zniszczeniem i dostępem osób nieuprawnionych, zapakowany zgodnie z § 8 i przewożony przez osoby spełniające wymagania § 12 (§ 5). W praktyce oznacza to m.in. pracownika z odpowiednim poświadczeniem lub upoważnieniem, właściwie zapakowaną przesyłkę i stały nadzór nad nią. Odbiór adresat potwierdza nadawcy pisemnie.
Materiałów „ściśle tajnych” i „tajnych” nie wolno przewozić razem z przedmiotami niebezpiecznymi lub narażonymi na kradzież. Przesyłki nie można pozostawić bez nadzoru podczas załadunku, przewozu i wyładunku (§ 13 i § 15).
Przyjęcie przesyłki i nieprawidłowości
- przesyłkę przyjmuje kierownik kancelarii tajnej lub upoważniony pracownik komórki rejestrującej materiały – za pokwitowaniem, z pieczęcią i datą wpływu,
- sprawdza się oznaczenie nadawcy i adresata, całość pieczęci i opakowania,
- uszkodzenie lub ślady otwarcia dokumentuje się protokołem; egzemplarze otrzymują nadawca i pełnomocnik ochrony adresata,
- utratę materiału „poufnego” lub wyższego nadawca zgłasza ABW albo SKW.
Wywóz materiału za granicę
Gdy trzeba pilnie wywieźć materiał za granicę, a nie można skorzystać z przewoźnika, kierownik jednostki może zezwolić na wywóz osobie z odpowiednim poświadczeniem lub upoważnieniem. Osoba ta otrzymuje list kurierski i zapoznaje się z zasadami postępowania z materiałem (§ 23). List kurierski nie jest wymagany przy materiałach „zastrzeżone” i przy przewozie materiałów „poufne” przez terytorium państw UE lub NATO.
Porozmawiajmy o Twojej sprawie
Pierwsza rozmowa służy ustaleniu zakresu sprawy i wyceny.