Świadectwo bezpieczeństwa przemysłowego – stopnie, koszt i wymóg „co najmniej III stopnia”
Opublikowano: · Maksymilian Kruszewski
W ogłoszeniach o zamówieniach z obszaru obronności coraz częściej pojawia się wymóg „świadectwa bezpieczeństwa przemysłowego co najmniej III stopnia”. Wyjaśniamy, czym różnią się stopnie świadectwa, jak dobrać właściwy, ile kosztuje postępowanie przed ABW lub SKW według stawek obowiązujących w 2026 r. i ile trzeba na nie czekać.
Świadectwo czy „certyfikat” bezpieczeństwa przemysłowego
Ustawa o ochronie informacji niejawnych posługuje się pojęciem świadectwa bezpieczeństwa przemysłowego (ŚBP). W praktyce często mówi się o „certyfikacie bezpieczeństwa przemysłowego” – chodzi o ten sam dokument. Wydaje go Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego albo, w sprawach z obszaru resortu obrony narodowej, Służba Kontrwywiadu Wojskowego. Świadectwo potwierdza zdolność przedsiębiorcy do ochrony informacji niejawnych o klauzuli „poufne” lub wyższej.
Trzy stopnie świadectwa
- I stopień – pełna zdolność przedsiębiorcy do ochrony informacji niejawnych, w tym przechowywania i przetwarzania ich we własnych obiektach i systemach teleinformatycznych,
- II stopień – zdolność do ochrony informacji niejawnych z wyłączeniem możliwości ich przetwarzania we własnych systemach teleinformatycznych,
- III stopień – zdolność do ochrony informacji niejawnych z wyłączeniem możliwości ich przetwarzania w obiektach użytkowanych przez przedsiębiorcę; pracownicy z poświadczeniami korzystają z informacji u zamawiającego.
Stopień a klauzula – to dwie różne rzeczy
Stopień świadectwa nie jest powiązany z klauzulą tajności. We wniosku przedsiębiorca wskazuje zarówno stopień (zakres, w jakim będzie przetwarzał informacje), jak i klauzulę („poufne”, „tajne” albo „ściśle tajne”). Możliwe jest więc np. świadectwo III stopnia do klauzuli „tajne”. Świadectwo wydane do wyższej klauzuli uprawnia także do dostępu do informacji o klauzulach niższych.
Co oznacza „co najmniej III stopnia” w przetargu
Zamawiający określa minimalny stopień i klauzulę świadectwa, jakie musi mieć wykonawca. Sformułowanie „co najmniej III stopnia” oznacza, że wymóg spełnia świadectwo III stopnia, a także świadectwo II lub I stopnia, które potwierdzają szerszą zdolność do ochrony informacji. Kluczowa jest też klauzula – jeżeli zamawiający wymaga świadectwa do klauzuli „poufne”, wystarczy również świadectwo do klauzuli „tajne”.
Wymóg świadectwa III stopnia jest typowy dla zamówień, w których pracownicy wykonawcy korzystają z dokumentacji niejawnej wyłącznie na terenie zamawiającego – np. przy robotach budowlanych i instalacyjnych w obiektach wojskowych. Gdy dokumentacja ma trafić do biura wykonawcy, potrzebne jest świadectwo I lub II stopnia.
Klauzula „zastrzeżone” – świadectwo nie jest potrzebne
Do wykonywania umów związanych z dostępem do informacji o klauzuli „zastrzeżone” świadectwo bezpieczeństwa przemysłowego nie jest wymagane. Przedsiębiorca musi jednak spełnić wymagania ustawy: przeszkolenie kierownika, pisemne upoważnienia i przeszkolenie pracowników mających dostęp do informacji, a jeżeli informacje będą przetwarzane w jego obiektach – także zatrudnienie pełnomocnika ochrony i zatwierdzenie wymaganej dokumentacji. Przetwarzanie we własnych systemach teleinformatycznych wymaga akredytowanego systemu.
Ile kosztuje świadectwo bezpieczeństwa przemysłowego w 2026 r.
Za przeprowadzenie postępowania ABW albo SKW pobiera zryczałtowany zwrot kosztów, określony w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 2021 r. (Dz.U. poz. 84) jako wielokrotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw. Od 22 stycznia 2026 r. kwota bazowa wynosi 8 933,84 zł, co daje:
- świadectwo I lub II stopnia – 7-krotność, czyli 62 536,88 zł,
- świadectwo III stopnia – 6-krotność, czyli 53 603,04 zł,
- postępowanie sprawdzające prowadzone przez służbę wobec każdej osoby wskazanej we wniosku (np. kierownika przedsiębiorcy czy pełnomocnika ochrony) – 0,65-krotność, czyli 5 807,00 zł za osobę.
Jak liczyć łączny koszt
Przykład: przedsiębiorca ubiega się o świadectwo III stopnia, a dwie osoby wskazane we wniosku nie mają jeszcze poświadczeń bezpieczeństwa. Zwrot kosztów wyniesie 53 603,04 zł + 2 × 5 807,00 zł = 65 217,04 zł. Jeżeli osoby te mają już ważne poświadczenia odpowiedniego stopnia, do wniosku dołącza się ich kopie.
Należność płaci się po zakończeniu postępowania, w ciągu 21 dni od doręczenia rachunku. Ustawa nie przewiduje zwolnienia z opłaty. Kwota bazowa zmienia się co roku po ogłoszeniu danych przez Prezesa GUS. Do kosztów urzędowych dochodzą koszty przygotowania: dostosowanie pomieszczeń i zakup certyfikowanych szaf (przy I i II stopniu), system sygnalizacji włamania, akredytacja systemu teleinformatycznego (przy I stopniu), szkolenia, wynagrodzenie pełnomocnika ochrony oraz opracowanie dokumentacji.
Ile trwa postępowanie
Postępowanie bezpieczeństwa przemysłowego powinno zakończyć się w ciągu 6 miesięcy od przedłożenia wszystkich wymaganych dokumentów. Przy świadectwie I i II stopnia przedsiębiorca musi zorganizować system ochrony informacji niejawnych w ciągu 6 miesięcy od wszczęcia postępowania. Braki w kwestionariuszu i ankietach to najczęstsza przyczyna wydłużenia sprawy, dlatego warto zacząć przygotowania z wyprzedzeniem przed terminem składania ofert.
Ważność świadectwa
- 5 lat – dla klauzuli „ściśle tajne”,
- 7 lat – dla klauzuli „tajne”,
- 10 lat – dla klauzuli „poufne”.
Jak dobrać stopień – pytania kontrolne
- Czy dokumenty niejawne będą przechowywane w Twojej siedzibie, czy tylko udostępniane u zamawiającego?
- Czy informacje będą przetwarzane elektronicznie we własnym systemie?
- Jakiej klauzuli wymagają obecne i planowane zamówienia?
- Czy osoby na kluczowych stanowiskach mają już poświadczenia bezpieczeństwa?
- Czy masz pomieszczenie, które można przystosować na strefę ochronną i kancelarię tajną?
Porozmawiajmy o Twojej sprawie
Pierwsza rozmowa służy ustaleniu zakresu sprawy i wyceny.